BBC-da oo qeyb ka noqon doonta dagaalka ka dhanka ah wararka been abuurka
Biyo Guure News

September 7th, 2019

an iyo markii ay soo baxeen aaladaha casriga ee baraha bulshada, waxaa sidoo kale aad u batay waxa loogu yeero wararka been abuurka ah ama wax aan jirin oo dadka loo sheego, taas oo saameyn ku yeelatay noolasha dad badan.

Shirkadaha tiknolojiyadda ee Google, Twitter iyo Facebook ayaa ah shirkadaha ugu badan ee ay saameysay arrintan, maadaama dadka qaar ay u adeegsadaan inay ku faafiyaan warar been abuur ah oo aan waxba ka jirin, ayna taas dhaliso in halis ay gasho noolasha dadka qaar iyo dimuqraadiyadda.

Shirkadahan ayaa horay ugu dhawaaqay qaabab cusub oo looga hortagayo wararka been abuurka ah.

Wararka been abuurka ah ayaa inta badan saameeya doorashooyinka ka dhaca dalalka caalamka iyo in dadka laga dhaadhiciyo wax aan jirin, waxaana tusaale loo soo qaadan karaa doorashadii dhawaan ka dhacday dalka Hindiya, taa oo lagu ogaaday khatarta ay leedahay wararka been abuurka iyo saameynta ay ku yeelan karto dimuqraadiyadda.

Haatan se qorsheyaal looga hortagayo waxa loogu yeero wararka been abuurka ayaa waxaa si wadajir ah ugu dhawaaqay BBC-da iyo qaar kamid ah warbaahinta iyo shirkadaha tiknolojiyadda ee ugu weyn caalamka.

Tallaabooyinka cusub ayaa waxaa ka mid ah digniin horudhac ah oo la adeegsanayo xiliyada doorashooyinka ama xiliyada ay taagan tahay khatarta.

Sidoo kale qorsheyaasha looga hortagayo wararka been abuurka ayaa waxaa kamid ah in sare loo qaado wacyiga dadka ee intarnetka.

Shirkadaha tiknoljiyadda sida Google, Twitter iyo Facebook ayaa iyaguna qeyb ka ah tallaabooyinka looga hortagayo wararka been abuurka ah.

BBC ayaa sheegtay in tallaabooyinkan ay yihiin kuwa muhiim ah, si looga hortago in dadka loo gudbiyo warar aan jirin, waxayna arrintan daba joogtaa dhaleceyn loo jeediyay shirkadaha waaweyn oo ah in aysan sidii la rabay wax uga qabanin faafida wararka beena buurka ah.

BBC-da ayaa dhawaan qabatay shirweyne loogu magac daray shirka wararka xaqiiqda ah, kaas oo lagu casuumay shirkadaha tiknolojiyadda ee caalamka ugu weyn iyo warbaahinta qoraaalka, waxaana shirkaas diiradda lagu saaray sidii la isaga kaashan lahaa ka hortaga khatarta ay leedahay wararka been abuurka.

Khubaradii ka qeybgashay shirka ayaa waxay isla garteen arrimo dhowr ah oo ay ka mid yihiin:

  • Hannaan digniin oo horudhac ah: In la sameeyo hannaan, si hay’adaha ay isugu wargeliyaan marka ay la kulmaan warar been abuur ah oo khatar gelin kara noolasha dadka ama carqaladeyn kara dimuqraadiyadda doorashooyinka. Ujeedka arritan ayaa waxay tahay sidii durbaba looga hortagi lahaa wararka been abuurka inta uusan faafin.
  • Sare u qaadida wacyiga warbaahinta: Olole wadajir ah oo sare loogu qaadayo wacyiga iyo aqoonta warbaahinta ee ku aadan arrintan.
  • Macluumaadka codbixiyeyaasha: iskaashi ku aadan xogta dadka rayidka ee ku adan doorashooyinka , si loo helo qaab fahfaahsan oo wax loogu sheegayo dadka codeynaya, halka ay ka codeynayaan iyo sida ay u codeynayaan.
  • Is-weydaarsiga aqoonta: In la is-weydaarsado aqoonta la xiriira arrintan, gaar ahaan marka doorashooyinka waaweyn ay ka dhacayaan caalamka.

Agaasimaha guud ee BBC-da, Tony Hall oo ka mid ahaa dadkii ka qeyb-galay shirweynaha ayaa sheegay “In dadka oo si qaldan wax loogu sheego iyo waxa loogu yeero wararka been abuurka ay khatar nagu tahay anaga oo dhan, ayna khatar ba’an ku yeelan karto noolasha dadka iyo dimuqraadiyadda”.

Wuxuu intaa raaciyay in shirkaas uu muujiyay sida ay uga go’an tahay in si wadajir ah loola dagaalamo dhibaatadani, haatan na lagu heshiiyay in la qaado tallaabooyin muhiim ah.